Cải Tạo Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Để Tái Sử Dụng Tại Tây Nguyên Có Khả Thi Không?
Nhiều doanh nghiệp tại Tây Nguyên đã có hệ thống xử lý nước thải nhưng chưa tận dụng được nguồn nước sau xử lý. Khi nhu cầu sử dụng nước tăng lên, doanh nghiệp bắt đầu đặt câu hỏi: Có thể cải tạo hệ thống hiện tại để tái sử dụng nước thải hay phải xây mới hoàn toàn?
Câu trả lời là có thể cải tạo trong nhiều trường hợp. Tuy nhiên, khả năng cải tạo đến đâu còn phụ thuộc vào hệ thống đang có, chất lượng nước sau xử lý và mục đích sử dụng lại.
Một hệ thống đang xử lý nước thải để xả ra môi trường chưa chắc đã đáp ứng yêu cầu để tái sử dụng. Doanh nghiệp có thể cần bổ sung thêm các công đoạn xử lý nâng cao, lọc màng hoặc khử trùng.
Điểm quan trọng là không nhất thiết phải phá bỏ toàn bộ hệ thống cũ. Nếu các công trình hiện tại vẫn phù hợp, doanh nghiệp có thể tận dụng chúng và bổ sung những hạng mục còn thiếu.
Hệ Thống Đang Xử Lý Nước Thải Có Thể Cải Tạo Để Tái Sử Dụng Không?
Có. Nhưng trước hết cần khảo sát hệ thống hiện tại.
Một hệ thống xử lý nước thải thường gồm nhiều công đoạn. Mỗi công đoạn đảm nhận một nhiệm vụ khác nhau. Có công trình xử lý cặn và chất rắn. Có công trình xử lý chất hữu cơ. Một số hệ thống còn có công đoạn xử lý Nitơ, Photpho hoặc khử trùng.
Khi chuyển sang mục tiêu tái sử dụng, vấn đề không phải là xây lại toàn bộ từ đầu. Việc cần làm là xác định nước sau hệ thống hiện tại đang thiếu những yếu tố nào so với yêu cầu sử dụng lại.
Ví dụ, nước sau xử lý vẫn còn độ đục. Hệ thống có thể cần bổ sung công đoạn lọc phù hợp. Nếu yêu cầu kiểm soát vi sinh cao hơn, cần xem xét công đoạn khử trùng.
Nếu doanh nghiệp cần chất lượng nước ổn định hơn, công nghệ màng có thể được nghiên cứu bổ sung. Tùy trường hợp, MBR hoặc các công đoạn xử lý nâng cao khác có thể được đưa vào cấu hình.
Vì vậy, cải tạo hệ thống không có nghĩa là lắp thêm thiết bị một cách tùy ý. Phải biết chính xác hệ thống đang thiếu gì trước khi quyết định đầu tư.
Trước Khi Cải Tạo, Ban Mê Xanh Cần Kiểm Tra Những Gì?
Việc đầu tiên là đánh giá hiện trạng.
Ban Mê Xanh cần xem hệ thống hiện tại được thiết kế với công suất bao nhiêu. Công suất thực tế hiện nay có còn phù hợp hay không? Các bể xử lý đang hoạt động thế nào? Thiết bị còn đáp ứng yêu cầu không?
Bên cạnh đó là chất lượng nước đầu vào và nước sau xử lý.
Đây là dữ liệu rất quan trọng. Doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào cảm quan như nước trong hay đục. Các chỉ tiêu cần đánh giá phụ thuộc vào loại nước thải và mục tiêu tái sử dụng.
Lưu lượng cũng cần được xem xét. Nhu cầu sử dụng lại mỗi ngày là bao nhiêu mét khối? Lượng nước sau xử lý hiện tại có đáp ứng được không?
Sau cùng là mục đích sử dụng nước.
Doanh nghiệp muốn tưới cây, rửa sân bãi, dập bụi hay sử dụng cho một công đoạn sản xuất? Mỗi mục đích có yêu cầu chất lượng khác nhau.
Khi có đủ những thông tin này, đơn vị tư vấn mới xác định được phần nào có thể giữ lại và phần nào cần cải tạo.
Hệ Thống Có Thể Đang Thiếu Những Công Đoạn Nào?
Không có một danh sách cố định cho tất cả hệ thống.
Có doanh nghiệp đã có hệ thống sinh học khá tốt nhưng chưa có công đoạn xử lý nâng cao. Trường hợp này có thể nghiên cứu bổ sung các công đoạn phía sau.
Một số hệ thống khác lại có vấn đề ngay từ công đoạn xử lý ban đầu. Khi đó, chỉ bổ sung màng lọc phía cuối có thể không giải quyết được bài toán.
Nếu nước đầu ra còn nhiều chất rắn, độ màu hoặc chất hữu cơ, cần xem lại toàn bộ chuỗi xử lý. Việc giảm tải từ đầu sẽ giúp các công đoạn phía sau hoạt động ổn định hơn.
Với hệ thống có yêu cầu chất lượng nước cao, cấu hình có thể được nghiên cứu theo hướng hóa lý kết hợp sinh học và xử lý màng.
Trong một số trường hợp, MBR có thể được sử dụng để tăng khả năng tách bùn và chất rắn lơ lửng. Sau đó, nước tiếp tục được khử trùng hoặc xử lý thêm tùy mục đích sử dụng.
Điều quan trọng là không phải hệ thống nào cũng cần bổ sung toàn bộ các công nghệ này. Cấu hình cuối cùng phải dựa trên hiện trạng và yêu cầu thực tế.
Cải Tạo Có Nghĩa Là Phải Thay Toàn Bộ Hệ Thống Cũ?
Không nhất thiết.
Đây là một trong những lý do doanh nghiệp nên khảo sát trước khi quyết định xây mới.
Nếu bể điều hòa vẫn phù hợp, có thể tiếp tục tận dụng. Nếu các bể sinh học vẫn đáp ứng tải lượng, chúng có thể được giữ lại. Hệ thống đường ống, bơm hoặc tủ điện cũng cần được đánh giá trước khi thay thế.
Phần nào còn sử dụng tốt thì tiếp tục khai thác. Phần nào không còn phù hợp thì cải tạo hoặc thay mới.
Cách làm này giúp doanh nghiệp tránh phải đầu tư lại toàn bộ công trình nếu hệ thống hiện tại vẫn còn giá trị sử dụng.
Tuy nhiên, khả năng tận dụng đến đâu không thể kết luận chỉ dựa vào bản vẽ. Hiện trạng công trình thực tế mới là cơ sở quan trọng để đánh giá.
Tái Sử Dụng Nước Thải Không Chỉ Là Thêm Một Bước Lọc
Nhiều doanh nghiệp khi bắt đầu tìm hiểu thường nghĩ rằng chỉ cần lọc thêm một lần là có thể dùng lại nước.
Thực tế phức tạp hơn.
Nước sau xử lý cần phù hợp với mục đích sử dụng cụ thể. Nước dùng cho tưới cây không nhất thiết có cùng yêu cầu với nước dùng trong một công đoạn sản xuất.
Nếu nước được sử dụng trong khu vực chăn nuôi, yếu tố vi sinh cần được quan tâm. Nếu nước dùng cho thiết bị, các yếu tố liên quan đến cáu cặn cũng có thể trở thành vấn đề.
Vì vậy, hệ thống tái sử dụng phải được tính từ nguồn nước thải đến điểm sử dụng cuối cùng.
Đây cũng là lý do Ban Mê Xanh không tư vấn theo kiểu “lắp MBR là tái sử dụng được”. MBR là một công nghệ quan trọng trong nhiều cấu hình. Nhưng nó không tự động biến mọi loại nước thải thành nguồn nước phù hợp cho mọi mục đích.
Cải Tạo Hệ Thống Có Làm Gián Đoạn Hoạt Động Sản Xuất Không?
Đây là vấn đề doanh nghiệp đặc biệt quan tâm.
Nhà máy đang hoạt động không thể tùy tiện dừng toàn bộ hệ thống trong thời gian dài. Nếu cải tạo không có kế hoạch, quá trình thi công có thể ảnh hưởng đến sản xuất.
Vì vậy, phương án cải tạo cần tính đến cách tổ chức thi công và vận hành trong giai đoạn chuyển đổi.
Tùy hiện trạng, một số hạng mục có thể được thi công song song. Một số thiết bị có thể được lắp đặt trước khi đấu nối vào hệ thống.
Các công đoạn cần dừng hệ thống cũng phải được xác định từ trước. Thời gian chuyển đổi cần được tính toán để hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp.
Không thể cam kết mọi dự án đều cải tạo mà không ảnh hưởng đến sản xuất. Nhưng một phương án được chuẩn bị kỹ sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn về thời gian và giảm nguy cơ gián đoạn không cần thiết.
Vì Sao Nên Tính Phương Án Tái Sử Dụng Ngay Từ Khi Xây Hệ Thống?
Cải tạo có thể thực hiện được. Nhưng nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị xây mới hệ thống xử lý nước thải, việc tính luôn phương án tái sử dụng từ đầu thường có nhiều lợi thế hơn.
Lý do đầu tiên là hai hệ thống có liên quan trực tiếp với nhau.
Muốn tái sử dụng nước, hệ thống xử lý nước thải ban đầu phải tạo ra dòng nước có chất lượng phù hợp để tiếp tục xử lý. Nếu ngay từ đầu chỉ thiết kế với mục tiêu xả thải, cấu hình công trình có thể chưa tối ưu cho việc nâng cấp sau này.
Khi đó, doanh nghiệp có thể phải cải tạo lại đường ống. Một số bể có thể không đủ thể tích. Vị trí thiết bị cũng có thể không thuận lợi.
Thậm chí, mặt bằng dành cho các công đoạn xử lý nâng cao có thể không còn.
Ngược lại, nếu tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế, toàn bộ hệ thống có thể được bố trí đồng bộ hơn. Công suất xử lý, công suất màng, bể chứa nước sau xử lý và đường cấp lại đều được tính toán theo nhu cầu thực tế. 
Xây Một Lần Có Thể Giúp Doanh Nghiệp Chủ Động Hơn
Đầu tư ngay từ đầu không có nghĩa lúc nào cũng phải xây hệ thống lớn nhất.
Điều quan trọng là thiết kế có định hướng mở rộng và tái sử dụng nước.
Doanh nghiệp có thể xác định nhu cầu sử dụng nước hiện tại. Đồng thời dự kiến khả năng tăng công suất trong tương lai.
Từ đó, hệ thống xử lý có thể được bố trí theo hướng thuận lợi cho việc nâng cấp. Một số hạng mục được đầu tư ngay. Một số hạng mục có thể chuẩn bị sẵn vị trí hoặc kết nối để bổ sung khi cần.
Cách này thường thuận lợi hơn so với việc xây một hệ thống chỉ phục vụ xả thải. Sau vài năm, doanh nghiệp mới quay lại cải tạo để tái sử dụng.
Khi đó, chi phí không chỉ nằm ở thiết bị mới. Doanh nghiệp còn phải tính đến việc tháo lắp, cải tạo đường ống, thay đổi kết cấu và tổ chức thi công trong nhà máy đang hoạt động.
Tái Sử Dụng Nước Thải Có Thể Mang Lại Giá Trị Gì?
Giá trị đầu tiên là giảm nhu cầu sử dụng nguồn nước mới.
Nếu nước sau xử lý phù hợp với một số mục đích sử dụng, doanh nghiệp có thể giảm lượng nước sạch phải mua hoặc giảm nhu cầu khai thác nguồn nước khác.
Đặc biệt với những cơ sở sử dụng nước lớn, khoản tiết kiệm này có thể đáng kể. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế phải được tính riêng cho từng doanh nghiệp.
Cần xem xét lượng nước có thể tái sử dụng. Tiếp đó là giá nước hiện tại, chi phí bơm, điện năng và chi phí vận hành hệ thống.
Từ những dữ liệu đó mới có thể tính được hiệu quả đầu tư và thời gian hoàn vốn.
Ngoài yếu tố tài chính, tái sử dụng nước còn giúp doanh nghiệp tăng khả năng chủ động về nguồn nước. Đây là lợi thế đáng quan tâm với những cơ sở có nhu cầu nước cao hoặc hoạt động tại khu vực có nguồn nước biến động theo mùa.
Ban Mê Xanh Cải Tạo Hệ Thống Xử Lý Nước Thải Theo Hướng Tái Sử Dụng
Với doanh nghiệp đã có hệ thống xử lý nước thải, việc đầu tư thêm hệ thống tái sử dụng không nhất thiết phải bắt đầu từ con số 0.
Ban Mê Xanh có thể khảo sát hệ thống hiện tại. Từ công suất, công trình xử lý đến thiết bị và chất lượng nước đầu ra đều được xem xét.
Sau đó, phương án cải tạo được xây dựng dựa trên phần đang có. Những hạng mục còn phù hợp sẽ được tận dụng. Những công đoạn còn thiếu sẽ được bổ sung theo mục tiêu tái sử dụng.
Tùy trường hợp, phương án có thể liên quan đến xử lý hóa lý, sinh học, màng MBR, khử trùng, bể chứa hoặc hệ thống cấp nước tái sử dụng.
Đối với doanh nghiệp đang xây dựng nhà máy mới, Ban Mê Xanh khuyến nghị nên tính bài toán tái sử dụng ngay từ giai đoạn thiết kế hệ thống xử lý nước thải. Khi hai mục tiêu được tính toán đồng thời, việc bố trí công trình và thiết bị thường thuận lợi hơn.
Với các doanh nghiệp tại Đắk Lắk, Gia Lai, Đắk Nông, Lâm Đồng và khu vực Tây Nguyên, đây là hướng đầu tư có thể xem xét khi nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng. Có thể liên hệ với chúng tôi theo thông tin sau:
Thông Tin Liên Hệ
CÔNG TY TNHH XÂY DỰNG VÀ CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG BAN MÊ XANH.
Cải tạo hệ thống xử lý nước thải để tái sử dụng là hoàn toàn có thể thực hiện trong nhiều trường hợp. Tuy nhiên, hiệu quả không đến từ việc lắp thêm một thiết bị riêng lẻ. Hiệu quả đến từ việc xác định đúng phần còn thiếu và bổ sung đúng công đoạn.
Nếu doanh nghiệp đang có hệ thống xử lý nhưng muốn tận dụng nước sau xử lý, Ban Mê Xanh có thể khảo sát hiện trạng và đánh giá khả năng cải tạo. Với dự án mới, việc tính toán tái sử dụng ngay từ đầu sẽ giúp hệ thống được thiết kế đồng bộ hơn. Doanh nghiệp cũng có thể chủ động hơn về chi phí, tiến độ và kế hoạch vận hành lâu dài.
